మన ఆరోగ్యాన్ని సమగ్రంగా కాపాడడంలో కిడ్నీలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి—విభిన్నమైన వ్యర్థాలను తొలగించడం, శరీరంలో ద్రవాల సమతుల్యతను కాపాడటం, రక్తపోటును నియంత్రించడం, అంతేకాక రక్తంలోని ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తికి సహకరించడం కూడా కిడ్నీలే చేస్తాయి. అయినప్పటికీ, కిడ్నీలు సరిగ్గా పని చేయకపోవడం వల్ల ఏర్పడే ప్రారంభ లక్షణాలను చాలామంది చిన్న సమస్యలుగా భావించి పట్టించుకోరు.చాలా సంవత్సరాలపాటు ఊపిరి తీసుకున్నట్టు ఏ మాత్రం లక్షణాలు లేకుండానే ఉండే దీర్ఘకాలిక కిడ్నీ వ్యాధి (CKD) — ప్రారంభ దశలో ఈ రకమైన 'రెడ్ ఫ్లాగ్స్'ను గుర్తిస్తే దాని పురోగతిని ఆపగలుగుతారు. ఇక్కడ సాధారణంగా పట్టించుకోకుండా వదిలేస్తున్న 5 ముఖ్యమైన హెచ్చరికలు ఉన్నాయి — ఇవి కనిపించిన వెంటనే డాక్టర్ను సంప్రదించాలి:
1.ఎప్పుడూ అలసటగా ఉండటం, బలహీనత
కిడ్నీలు ఫెయిల్ అవుతున్నప్పుడు, రక్తంలో విషపదార్థాలు పేరుకుపోతాయి. ఇది శరీర శక్తిని తగ్గిస్తుంది.
అలాగే, కిడ్నీలు ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తికి అవసరమైన ఎరిథ్రోపోయిటిన్ అనే హార్మోన్ను తక్కువగా ఉత్పత్తి చేస్తే అనీమియా వస్తుంది.
దీంతో:
మేలుకోగానే అలసట
మతిమరుపు, ఏదీ ఫోకస్ చేయలేకపోవడం
తక్కువ శ్రమకే ఊపిరి తగ్గిపోవడం
ఇవన్నీ ఏర్పడతాయి. కానీ చాలా మంది దీన్ని వయస్సు వల్ల లేదా సాధారణ అలసటగా తీసుకుంటారు.
2.మూత్రపు అలవాట్లలో మార్పు
మూత్రపురిసరు, రంగు, రూపం మారడం మొదటగా కనిపించే లక్షణాలే. కానీ చాలామంది వాటిని పట్టించుకోరు.
రాత్రిళ్లు తరచూ మలవిసర్జన (నాక్టూరియా)
బుడగలు లాంటి మూత్రం (ప్రోటీన్లు వెలుపలకి రావడం సంకేతం)
మూత్రంలో రక్తం (హీమాచూరియా)
తీవ్రమైన ముదురు మూత్రం
ఇవి అన్నీ కిడ్నీల పనితీరు బాగాలేదని సంకేతాలు. చిన్న విషయంగా తీసుకుంటే సమస్య పెరిగిపోతుంది.
3.పాదాలు, కాళ్లు, ముఖం వాపు (ఎడిమా)
కిడ్నీలు సోడియం, ద్రవాలను శరీరం నుంచి తొలగించలేకపోతే అవి పేరుకుపోయి వాపు (ఎడిమా) కలుగుతుంది.
ఇది ప్రధానంగా:
పాదాలు, బొటనవేలల్లో
ముఖం, కళ్ల చుట్టూ
ఇలా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. దీన్ని చాలామంది పొడవుగా నిలబడ్డాను కాబట్టి, మసాలా తిన్నాను కాబట్టి అని అనుకుంటారు. కానీ ఇది కిడ్నీ ఫెయిల్యూర్ హెచ్చరిక కావచ్చు.
4. కంటినీ ఎద్దడి, చర్మ సమస్యలు
కిడ్నీలు సరిగా పని చేయకపోతే, రక్తంలో వ్యర్థ పదార్థాలు పేరుకుపోతాయి.
ఇవి చర్మాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి:
ఎప్పుడూ ఎద్దడి రావడం (ప్రురిటస్)
పొడిగా మడమలుగా కనిపించడం
గట్టిగా గోచేలా ఉండడం
ఇవన్నీ కిడ్నీ వ్యాధికి సంబంధించిన సంకేతాలు కావచ్చు. చర్మ సమస్యగా ఊహించకుండా, కిడ్నీ పరీక్ష చేయించాలి.
5.ఆకలి లేకపోవడం, నోట్లో మెటాలిక్ టేస్ట్, వాంతులు
కిడ్నీ పనితీరు తగ్గినప్పుడు యూరేమిక్ టాక్సిన్స్ పేరుకుపోతాయి.
దీంతో:
నోట్లో లోహపు రుచి
నోటినుండి చెడ్డ వాసన (యూరేమిక్ ఫెటర్)
వాంతులు
తిండి తినాలనే ఆసక్తి లేకపోవడం
ఇవన్నీ జీర్ణకోశ సంబంధిత సమస్యలు అన్నట్టు మాయ చేసి, అసలు కారణాన్ని గుర్తించకుండా ఉండిపోతారు.
*ఎప్పుడు డాక్టర్ను కలవాలి?
మీరు లేదా మీకు తెలిసినవారిలో ఎవరైనా ఈ లక్షణాలను అనుభవిస్తుంటే,
ముఖ్యంగా డయాబెటిస్, హైబీపీ, కుటుంబంలో కిడ్నీ వ్యాధి చరిత్ర, లేదా ఎక్కువకాలం పైన్ కిల్లర్లు వాడే వారు అయితే — వెంటనే డాక్టర్ను కలవాలి.సాధారణ రక్తపరీక్షలు (క్రియాటినిన్, eGFR) మరియు మూత్ర పరీక్షలు (యూరిన్ అల్బ్యూమిన్) ద్వారా త్వరితంగా గుర్తించవచ్చు.అవగాహన, ముందస్తు జాగ్రత్తలే కిడ్నీలను కాపాడే మార్గం. శరీరం చూపించే చిన్న సంకేతాలను నిర్లక్ష్యం చేయకండి — మీ కిడ్నీలు మౌనంగా సహాయం కోసం ఏడుస్తున్నాయేమో!
???? డా. మోహిత్ ఖిర్బత్, కన్సల్టెంట్ నెఫ్రాలజీ, గురుగ్రామ్.
