పాక్ పాలనపై PoKలో ఆగ్రహం.. భారత్ వైపు చూపులు?
పాక్ ఆక్రమిత కశ్మీర్లో మరోసారి ఆందోళనలు తీవ్ర రూపం దాల్చాయి. పెరుగుతున్న ధరలు, గోధుమల సమస్య, విద్యుత్ ఛార్జీలు, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యంపై వివాదం.. ఇప్పుడు ఎన్నికల ప్రక్రియపైనా ప్రభావం చూపుతున్నాయి. అసలు పీఓకేలో ఏం జరుగుతోంది?
పాక్ ఆక్రమిత కశ్మీర్ (PoK)లో పరిస్థితులు మరోసారి ఉద్రిక్తంగా మారాయి. ఆర్థిక సమస్యలతో ప్రారంభమైన ప్రజా అసంతృప్తి క్రమంగా రాజకీయ అంశాలతో ముడిపడింది. ముఖ్యంగా జమ్మూ కశ్మీర్ నుంచి పాకిస్థాన్లోకి వెళ్లిన శరణార్థులకు కేటాయించిన 12 అసెంబ్లీ స్థానాల వ్యవహారం తాజా ఆందోళనలకు ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటిగా మారింది.
ఇప్పటికే నిరసనలు, రాస్తారోకోలు, ఘర్షణలు చోటుచేసుకున్నాయి. హింసాత్మక పరిణామాల నేపథ్యంలో పీఓకేలోని కొన్ని నియోజకవర్గాల్లో ఎన్నికల ప్రక్రియ కూడా ప్రభావితమైంది. భద్రతా కారణాలతో ఏడు నియోజకవర్గాల్లో పోలింగ్ వాయిదా పడినట్లు తాజా నివేదికలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
12 సీట్లే అసలు వివాదం?
పీఓకే అసెంబ్లీలో పాకిస్థాన్లో నివసిస్తున్న జమ్మూ కశ్మీర్ శరణార్థుల కోసం 12 సీట్లు కేటాయించారు. అయితే స్థానిక ప్రజల ప్రాతినిధ్యాన్ని ప్రభావితం చేసేలా ఈ సీట్లను ఉపయోగిస్తున్నారని నిరసనకారులు ఆరోపిస్తున్నారు.
జమ్మూ కశ్మీర్ జాయింట్ అవామీ యాక్షన్ కమిటీ (JAAC) ఈ విధానాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తోంది. శరణార్థుల కోసం కేటాయించిన సీట్లు పీఓకేలోని స్థానిక రాజకీయ సమీకరణాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయని కమిటీ వాదిస్తోంది. ఇదే అంశం తాజా ఎన్నికల సమయంలో మరింత తీవ్ర వివాదానికి దారితీసింది.
ధరలు.. విద్యుత్.. గోధుమల కొరత
అయితే ఆందోళనలకు 12 సీట్ల వివాదమే ఏకైక కారణం కాదు.
గత కొంతకాలంగా పీఓకే ప్రజలు గోధుమల ధరలు, విద్యుత్ ఛార్జీలు, జీవన వ్యయం, ప్రభుత్వ అధికారుల ప్రత్యేక సౌకర్యాలు వంటి అంశాలపై ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఈ ఆర్థిక సమస్యలు క్రమంగా రాజకీయ అసంతృప్తితో కలిసిపోయాయి.
స్థానిక ఉద్యమకారులు తక్కువ ధరకు గోధుమలు, స్థానిక జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తికి అనుగుణంగా విద్యుత్ ఛార్జీలు, రాజకీయ వ్యవస్థలో మార్పులు వంటి డిమాండ్లు చేస్తున్నారు.
ఆందోళనలు.. ప్రాణనష్టం
తాజా నిరసనల్లో ప్రాణనష్టం కూడా జరిగినట్లు పలు అంతర్జాతీయ మీడియా సంస్థలు నివేదించాయి. అయితే మృతుల సంఖ్య విషయంలో ప్రభుత్వం, నిరసనకారుల వాదనల్లో భారీ తేడా ఉంది. ప్రభుత్వం నిరసనకారులపై వచ్చిన ఆరోపణలను ఖండిస్తూ, కొన్ని ఘటనలకు ఇతర కారణాలను చూపుతోంది. మరోవైపు JAAC మాత్రం భద్రతా బలగాల చర్యల వల్లే ప్రాణనష్టం జరిగిందని ఆరోపిస్తోంది.
ఈ పరిస్థితుల్లో రోడ్ల మూసివేతలు, ఇంటర్నెట్ ఆంక్షలు, భారీ భద్రతా బలగాల మోహరింపు వంటి చర్యలు పరిస్థితిని మరింత ఉద్రిక్తంగా మార్చాయి.
ఎన్నికలపైనా ప్రభావం
పీఓకేలో జరుగుతున్న అసెంబ్లీ ఎన్నికలు కూడా ఈ ఉద్రిక్తత నుంచి తప్పించుకోలేకపోయాయి.
తాజా ఎన్నికల ప్రక్రియలో పాకిస్థాన్ ముస్లిం లీగ్-నవాజ్ (PML-N) ఆధిక్యంలో కొనసాగుతున్నప్పటికీ, కొన్ని ప్రాంతాల్లో హింస కారణంగా పోలింగ్ వాయిదా పడింది. పాకిస్థాన్ పీపుల్స్ పార్టీ (PPP) ఎన్నికల్లో అక్రమాలకు సంబంధించిన ఆరోపణలు చేయగా, ఇమ్రాన్ ఖాన్కు చెందిన PTI ఎన్నికలను బహిష్కరించింది.
అంటే పీఓకేలో సమస్య కేవలం ప్రభుత్వ వ్యతిరేక నిరసనగా పరిమితం కాలేదు. అది ఇప్పుడు ఎన్నికల విశ్వసనీయత, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం, ప్రజాస్వామ్య హక్కులు అనే అంశాలను కూడా తాకుతోంది.
భారత్ వైపు ఎందుకు ఆసక్తి?
పీఓకేలో ఆందోళనలు భారత్-పాకిస్థాన్ సంబంధాలపైనా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. పాకిస్థాన్ కశ్మీర్ ప్రజల స్వయం నిర్ణయ హక్కు గురించి అంతర్జాతీయ వేదికలపై ప్రస్తావిస్తూ వస్తోంది. అయితే తన ఆధీనంలోని ప్రాంతంలోనే ప్రజలు రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం, ఆర్థిక హక్కులు, పాలనా విధానాలపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తడం ఇస్లామాబాద్కు రాజకీయంగా ఇబ్బందికర పరిణామం.
ఇటీవలి నిరసనల్లో భారత్కు అనుకూలంగా లేదా పాకిస్థాన్ పాలనను వ్యతిరేకిస్తూ నినాదాలు వినిపించినట్లు కూడా కొన్ని నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. అయితే ఈ నినాదాల విస్తృతి, వాటి రాజకీయ ప్రాధాన్యాన్ని అంచనా వేయడంలో జాగ్రత్త అవసరం.
ఇస్లామాబాద్కు పెరుగుతున్న సవాలు
పీఓకేలో ప్రస్తుత పరిస్థితి పాకిస్థాన్కు ఒక కీలక పరీక్షగా మారింది. ఆర్థిక సమస్యలను పరిష్కరించడంతో పాటు రాజకీయ అసంతృప్తిని కూడా ఎదుర్కోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ప్రజల ఆందోళనలను కేవలం శాంతిభద్రతల సమస్యగా పరిగణించి అణచివేయడం ద్వారా దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం సాధ్యం కాదు. రాజకీయ చర్చ, పారదర్శకత, ప్రజలకు జవాబుదారీతనం అవసరం.
అదే సమయంలో భారత్ కూడా ఈ పరిణామాలను అత్యంత నిశితంగా గమనించే అవకాశం ఉంది. పీఓకేలో అసంతృప్తి ఎంతకాలం కొనసాగుతుంది? అది ఎన్నికల తర్వాత తగ్గుతుందా? లేక మరింత విస్తృతమైన రాజకీయ ఉద్యమంగా మారుతుందా? అన్నది ఇప్పుడు కీలక ప్రశ్నగా మారింది.
గోధుమల ధరల నుంచి ప్రారంభమైన అసంతృప్తి.. విద్యుత్ బిల్లుల నుంచి రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం వరకు విస్తరించింది. ఇప్పుడు అది పీఓకే రాజకీయ భవిష్యత్తుపైనే ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది.
