ఆంధ్రప్రదేశ్ వర్షాభావం.. రైతుల్లో పెరుగుతున్న ఆందోళన

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఈ ఏడాది వర్షాకాలం రైతులను తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. జూన్ నెలలో ప్రారంభమైన నైరుతి రుతుపవనాలు ఆశించిన స్థాయిలో చురుకుగా కదలకపోవడంతో రాష్ట్రంలోని అనేక జిల్లాల్లో సాధారణ వర్షపాతం నమోదు కాలేదు. జూలై మధ్యకు చేరుకున్నా చాలా ప్రాంతాల్లో పొలాలు ఇంకా ఎండగా కనిపిస్తున్నాయి. రైతులు ఆకాశం వైపు ఆశగా ఎదురు చూస్తున్నా చినుకు జాడ కనిపించడం లేదు. గ్రామాల్లో, రైతు బజార్లలో, టీ దుకాణాల్లో ఒకటే చర్చ... "వాన ఎప్పుడు పడుతుంది?" అన్నదే.

వ్యవసాయం పూర్తిగా వర్షాలపై ఆధారపడిన రాష్ట్రంలో ఈ పరిస్థితి రైతుల భవిష్యత్తుపై ఆందోళన పెంచుతోంది. సాగు ఆలస్యం కావడం, విత్తనాలు వేయలేకపోవడం, ఇప్పటికే విత్తిన పంటలు తేమ లేక ఎండిపోవడం వంటి సమస్యలు రోజురోజుకూ తీవ్రమవుతున్నాయి.

ఎల్‌నినో ప్రభావం ఎంతవరకు ఉంది?

వాతావరణ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం ఈ ఏడాది వర్షాల అసమాన పంపిణీకి ఎల్‌నినో ప్రభావం కూడా ఒక ప్రధాన కారణంగా భావిస్తున్నారు. పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం వల్ల ప్రపంచ వాతావరణంలో మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి. దాని ప్రభావం భారతదేశంలోని నైరుతి రుతుపవనాలపై కూడా పడే అవకాశం ఉంటుంది.

అయితే ఎల్‌నినో ఉన్న ప్రతిసారి అన్ని ప్రాంతాల్లో కరువు వస్తుందని చెప్పడం సరికాదు. కొన్నిచోట్ల సాధారణ వర్షాలు పడుతుంటే, మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో వర్షాభావ పరిస్థితులు కనిపించవచ్చు. అందుకే రైతులు పుకార్లను నమ్మకుండా భారత వాతావరణ శాఖ, రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖ విడుదల చేసే అధికారిక వాతావరణ అంచనాలను మాత్రమే అనుసరించడం మంచిది.

రైతులు ఇప్పుడేం చేయాలి?

ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో రైతులు తొందరపాటు నిర్ణయాలు తీసుకోకూడదు. నేలలో తగినంత తేమ లేకుండానే ఖరీదైన విత్తనాలు వేయడం వల్ల భారీ నష్టం జరిగే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల మంచి వర్షం కురిసిన తర్వాతే విత్తనాలు వేయడం ఉత్తమం.

అలాగే రైతులు తమ ప్రాంత వ్యవసాయ అధికారుల సూచనల మేరకు పంటలను ఎంపిక చేసుకోవాలి. తక్కువ కాలంలో పండే, తక్కువ నీటితో సాగయ్యే పంటలను ఎంచుకోవడం ద్వారా నష్టాన్ని తగ్గించుకోవచ్చు. పొలాల్లో తేమను నిల్వ ఉంచేందుకు గట్లు వేయడం, మల్చింగ్ చేయడం, వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసే చిన్న కుంటలు ఏర్పాటు చేయడం వంటి చర్యలు ఉపయోగపడతాయి.

మెట్ట పంటలపై అవగాహన పెంచాల్సిన అవసరం

వర్షాభావ పరిస్థితుల్లో మెట్ట ప్రాంతాల్లో సాగు చేసే పంటల ప్రాధాన్యం మరింత పెరుగుతుంది. వేరుశెనగ, కంది, జొన్న, సజ్జ, రాగులు, పెసర్లు, మినుములు వంటి పంటలు తక్కువ నీటితో సాగవుతాయి. వీటిపై రైతులకు గ్రామస్థాయిలో ప్రత్యేక శిక్షణ కార్యక్రమాలు నిర్వహించాల్సిన అవసరం ఉంది.

వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాలు అభివృద్ధి చేసిన వర్షాభావాన్ని తట్టుకునే విత్తన రకాలను రైతులకు అందుబాటులోకి తీసుకురావాలి. ప్రతి రైతు భరోసా కేంద్రంలో శాస్త్రీయ సాగు విధానాలపై అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తే రైతులకు ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది.

ప్రభుత్వం వెంటనే చేపట్టాల్సిన చర్యలు

ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ప్రభుత్వం కేవలం వర్షాల కోసం ఎదురు చూడకుండా ముందస్తు కార్యాచరణ చేపట్టాలి. ప్రతి జిల్లాలో వర్షాభావ పరిస్థితులను నిరంతరం సమీక్షించాలి. ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగుపై ప్రత్యేక మార్గదర్శకాలు విడుదల చేయాలి.

సబ్సిడీపై నాణ్యమైన విత్తనాలు అందించడంతో పాటు రైతులకు తగిన సాంకేతిక సలహాలు ఇవ్వాలి. చెరువులు, కుంటలు, కాలువల్లో ఉన్న నీటిని సమర్థవంతంగా వినియోగించే ప్రణాళికలు రూపొందించాలి. పంట నష్టం జరిగిన ప్రాంతాల్లో వెంటనే సర్వే నిర్వహించి పరిహారం అందించే ప్రక్రియను వేగవంతం చేయాలి.

అదే సమయంలో వ్యవసాయ శాఖ అధికారులు ప్రతి గ్రామంలో రైతులతో సమావేశాలు నిర్వహించి వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా సాగు ప్రణాళికను వివరించాలి. వర్షాభావం వల్ల కలిగే నష్టాన్ని తగ్గించేందుకు శాస్త్రీయ వ్యవసాయ పద్ధతులపై విస్తృత ప్రచారం నిర్వహించాలి.

వర్షాభావాన్ని ఎదుర్కోవాలంటే సమిష్టి కృషే మార్గం

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో వర్షాభావ పరిస్థితులు కేవలం రైతుల సమస్య మాత్రమే కాదు. ఇది రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థ, ఆహార భద్రత, గ్రామీణ ఉపాధిపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపే అంశం. అందుకే ప్రభుత్వం, వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు, రైతు సంఘాలు, స్థానిక సంస్థలు కలిసి పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉంది.

వాతావరణ మార్పులు భవిష్యత్తులో మరింత సవాళ్లు విసిరే అవకాశం ఉన్నందున నీటి సంరక్షణ, వర్షపు నీటి నిల్వ, సూక్ష్మ నీటిపారుదల, వర్షాభావాన్ని తట్టుకునే పంటల సాగు వంటి అంశాలను వ్యవసాయంలో భాగం చేయాలి.

రైతుకు సరైన సమాచారం, సరైన సమయంలో ప్రభుత్వ సహాయం, శాస్త్రీయ సలహాలు అందితే వర్షాభావం వల్ల కలిగే నష్టాన్ని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. రైతు ధైర్యంగా ఉంటేనే వ్యవసాయం నిలుస్తుంది. వ్యవసాయం బలంగా ఉంటేనే రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థ బలోపేతం అవుతుంది. అందువల్ల ఆంధ్రప్రదేశ్ వర్షాభావంను ఎదుర్కోవడం ప్రభుత్వానికే కాదు, సమాజం మొత్తం కలిసి తీసుకోవాల్సిన బాధ్యత.