ఆరోగ్య సేవలు ఎందుకు ఇంత ఖరీదయ్యాయి?

జూలై 1 జాతీయ వైద్యుల దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రత్యేక వ్యాసం

గుంటూరు: భారత్‌లో ఆరోగ్య సేవలు రోజురోజుకూ ఖరీదవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా పేద, మధ్యతరగతి కుటుంబాలపై వైద్య ఖర్చులు తీవ్రమైన ఆర్థిక భారం మోపుతున్నాయి. ఆరోగ్య రంగాన్ని సేవా రంగంగా (Service Sector) పరిగణించాలా? లేక వాణిజ్య రంగంగా (Commercial Sector) చూడాలా? అనే అంశంపై కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఇప్పటికీ స్పష్టమైన విధానాన్ని రూపొందించలేదు. పరిస్థితులను బట్టి ఒకసారి సేవా రంగంగా, మరోసారి వ్యాపార రంగంగా వ్యవహరిస్తున్నాయి.

ఔషధాల నుంచి వైద్య వినియోగ వస్తువులు (Medical Consumables), ఎంఆర్ఐ స్కానర్లు వంటి అత్యాధునిక నిర్ధారణ పరికరాల వరకు దాదాపు ప్రతిదీ భారీగా ఖరీదైంది. పత్తి, గాజు, డ్రెస్సింగ్ మెటీరియల్ వంటి ప్రాథమిక వస్తువుల ధరలు కూడా పన్నుల కారణంగా పెరిగాయి. ప్రారంభంలో మందులపై 5 శాతం జీఎస్టీ విధించిన ప్రభుత్వం, తరువాత దానిని 12 శాతానికి పెంచి మళ్లీ 5 శాతానికి తగ్గించింది. అయితే సిరంజీలు, సూదులు, డయాగ్నస్టిక్ కిట్లు, ఇతర వైద్య వినియోగ వస్తువులపై ఇప్పటికీ 12 నుంచి 18 శాతం వరకు జీఎస్టీ అమల్లో ఉంది.

మెడికల్ విద్య కూడా భారమే

గతంలో ప్రభుత్వ మెడికల్ కళాశాలలే ఎక్కువగా ఉండేవి. ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా ప్రైవేట్ మెడికల్ కళాశాలలు వేగంగా పెరిగాయి. ప్రభుత్వ కళాశాలల్లో ఫీజులు తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రైవేట్ కళాశాలల్లో లక్షల నుంచి కోట్ల రూపాయల వరకు ఫీజులు చెల్లించాల్సి వస్తోంది. ముఖ్యంగా మేనేజ్‌మెంట్, ఎన్‌ఆర్‌ఐ కోటా సీట్లకు భారీ మొత్తాలు వెచ్చించాల్సి వస్తోంది.

ఇంత భారీ పెట్టుబడి పెట్టిన విద్యార్థులు తమ వృత్తి జీవితంలో ఆ డబ్బును తిరిగి సంపాదించాలని కోరుకోవడం సహజమే. ఇదే వైద్య సేవల ఖర్చు పెరగడానికి ఒక ప్రధాన కారణంగా మారుతోంది. ప్రస్తుతం అమలవుతున్న వైద్య విద్యా విధానం స్థిరంగా కొనసాగగలదా అనే అంశాన్ని ప్రభుత్వం సీరియస్‌గా పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది.

ప్రైవేట్ మెడికల్ కాలేజీల నిర్వహణ కూడా సవాలే

ప్రైవేట్ మెడికల్ కళాశాలలను నిర్వహించడం అంత సులభం కాదు. అర్హత కలిగిన అధ్యాపకులను నియమించడం, వారిని కొనసాగించడం కష్టసాధ్యమవుతోంది. అలాగే జాతీయ వైద్య కమిషన్ (ఎన్‌ఎంసీ) నిర్దేశించిన కఠిన నిబంధనలను పాటించాల్సి ఉంటుంది. అధ్యాపకుల కొరత, ఆర్థిక ఒత్తిళ్లు, పరిపాలనా సమస్యలు, వృత్తిపరమైన విభేదాలు విద్యా నాణ్యతపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి.

వైద్య విద్యార్థుల సామాజిక నేపథ్యం మారింది

ప్రస్తుతం మెడికల్ విద్యార్థుల్లో చాలా మంది ఆర్థికంగా బలమైన కుటుంబాలకు చెందినవారే. వారి తల్లిదండ్రుల్లో చాలామంది ఇప్పటికే వైద్య రంగంలో లేదా అనుబంధ ఆరోగ్య సేవల్లో పనిచేస్తున్నారు. కొంతమంది విద్యార్థులు విలాసవంతమైన కార్లలో కళాశాలకు వస్తుంటే, కొంతమంది అధ్యాపకులు ఇప్పటికీ ద్విచక్ర వాహనాలపైనే ప్రయాణిస్తున్నారు. పాత ప్రభుత్వ మెడికల్ కళాశాలల్లో పార్కింగ్ సౌకర్యాలు కూడా సరిపోవడం లేదు.

గురువు-విద్యార్థి సంబంధాల్లో మార్పులు

కొన్ని ప్రైవేట్ మెడికల్ కళాశాలల్లో పీజీ విద్యార్థులు తాము చెల్లించే భారీ ఫీజుల ద్వారానే అధ్యాపకుల జీతాలు వస్తున్నాయని వాదిస్తూ వారి అధికారాన్నే ప్రశ్నించే పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి. ఇది వైద్య విద్యలో మారుతున్న విలువలకు నిదర్శనంగా చెప్పవచ్చు.

నైతిక విలువలపై ఆందోళన

వైద్య విద్యలో విద్యా ప్రమాణాలు, నైతిక విలువలు క్రమంగా బలహీనపడుతున్నాయనే ఆందోళనలు ఉన్నాయి. ఉత్తీర్ణత శాతాన్ని పెంచడంపైనే ఎక్కువ దృష్టి పెడుతుండగా, నాణ్యమైన విద్యకు ప్రాధాన్యం తగ్గుతోంది. పరీక్షల్లో అవకతవకల ఆరోపణలు కూడా అప్పుడప్పుడు వినిపిస్తున్నాయి. శిక్షణ దశలోనే నైతిక విలువలు దెబ్బతింటే, సమాజం బాధ్యతాయుతమైన వైద్యులను ఎలా ఆశించగలదు?

స్పెషలిస్ట్ డాక్టర్‌గా మారేందుకు దశాబ్దాల ప్రయాణం

17 ఏళ్ల వయస్సులో మెడికల్ విద్య ప్రారంభించిన విద్యార్థి ఎంబీబీఎస్, పీజీ, సూపర్ స్పెషాలిటీ పూర్తిచేసే సమయానికి సాధారణంగా 29 ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు అవుతుంది. కొందరు వైద్యులు 36 నుంచి 40 ఏళ్ల మధ్యే పూర్తి స్థాయి విద్యను పూర్తిచేస్తున్నారు. అంటే వారి జీవితంలో దాదాపు సగం కాలం చదువుకే వెచ్చించాల్సి వస్తోంది.

దీంతో ప్రస్తుతం చాలా మంది విద్యార్థులు వైద్య విద్య కంటే ఇంజినీరింగ్ వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. ఫలితంగా మెడికల్ సీట్ల కోసం గతంతో పోలిస్తే పోటీ కూడా తగ్గుతోంది.

ప్రాక్టీస్ స్థిరపడటానికి కూడా సమయం పడుతుంది

విద్య పూర్తయిన వెంటనే వైద్యులకు భారీ ఆదాయం రావడం లేదు. స్వంత ప్రాక్టీస్‌ను నిలబెట్టుకోవడానికి, ఆసుపత్రులు, పరికరాలపై పెట్టిన పెట్టుబడులను తిరిగి పొందడానికి అనేక సంవత్సరాలు పడుతోంది. సంపాదించడానికి లభించే కాలం తక్కువగా ఉండటంతో, ఆ సమయంలో ఎక్కువ ఆదాయం పొందేందుకు ప్రయత్నించడం సహజమవుతోంది.

ఆసుపత్రుల నిర్వహణ ఖర్చులు పెరిగాయి

ప్రస్తుతం ఆసుపత్రులు వాణిజ్య విద్యుత్ ఛార్జీలు, వాణిజ్య ఆస్తి పన్నులు, బయోమెడికల్ వ్యర్థాల నిర్వహణ చార్జీలు, కాలుష్య నియంత్రణ ఫీజులు, అగ్నిమాపక భద్రతా నిబంధనల ఖర్చులు, రిజిస్ట్రేషన్ ఫీజులు, ఉద్యోగుల జీతాలు, పీఎఫ్ చెల్లింపులు వంటి అనేక చట్టబద్ధమైన వ్యయాలను భరించాల్సి వస్తోంది. మొత్తం మీద దాదాపు 17 నుంచి 20 రకాల పన్నులు, ఫీజులు, నియంత్రణ వ్యయాలు ఆసుపత్రులపై భారం మోపుతున్నాయి.

పరిశ్రమలకు లభించే రాయితీలు ఆసుపత్రులకు దాదాపు లేవు. అందువల్ల చిన్న ఆసుపత్రులు నిలదొక్కుకోవడం కష్టమవుతుండగా, పెద్ద కార్పొరేట్ ఆసుపత్రులు మరింత విస్తరిస్తున్నాయి. ఫలితంగా సాధారణ ప్రజలకు వైద్య సేవలు మరింత ఖరీదవుతున్నాయి.

ఆధునిక వైద్యంలో పరీక్షలు తప్పనిసరి

గతంలో కుటుంబ వైద్యులు రోగి లక్షణాలను పరిశీలించి చికిత్స అందించేవారు. ప్రస్తుతం ఆధారాలతో కూడిన (Evidence-based) వైద్యం అమలులో ఉండటంతో రక్త పరీక్షలు, స్కానింగ్‌లు, ఇతర నిర్ధారణ పరీక్షలు చేయాల్సిన అవసరం పెరిగింది. అందువల్ల వైద్య ఖర్చులు కూడా పెరుగుతున్నాయి.

ప్రభుత్వాల బాధ్యత మరింత పెరగాలి

కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ప్రారంభించిన వెల్‌నెస్ క్లినిక్‌లు, ఫ్యామిలీ ఫిజీషియన్ క్లినిక్‌లు ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు ప్రాథమిక వైద్య సేవలు అందించడంలో కొంతవరకు ఉపయోగపడవచ్చు. అయినప్పటికీ ఆరోగ్య సేవలు ప్రతి పౌరుడి ప్రాథమిక హక్కు. అందరికీ నాణ్యమైన, అందుబాటులో ఉండే, భరించగలిగే వైద్య సేవలు అందేలా చూడాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వాలదే.

— డాక్టర్ టి. సేవా కుమార్
జాతీయ కౌన్సిల్ సభ్యులు
ఇండియన్ మెడికల్ అసోసియేషన్ (IMA)