నిర్జల ఏకాదశి నేడు.. విష్ణుభక్తులు తప్పక తెలుసుకోవాల్సిన పూజా విధానం, పారణ సమయం

అమరావతి, జూన్ 25: సంవత్సరంలో ఎన్నో పండుగలు వస్తుంటాయి. అయితే భక్తులు అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో ఎదురుచూసే పవిత్రమైన వ్రతాల్లో నిర్జల ఏకాదశి ఒకటి. ఈ ఒక్కరోజు భక్తితో ఉపవాసం ఉంటే ఏడాది పొడవునా వచ్చే 24 ఏకాదశుల ఫలితం లభిస్తుందని హిందూ శాస్త్రాలు పేర్కొంటాయి. అందుకే దీనిని ఏకాదశులలో అత్యంత శ్రేష్ఠమైన వ్రతంగా భావిస్తారు. జ్యేష్ఠ శుక్ల ఏకాదశి రోజున ఆచరించే ఈ వ్రతాన్ని భీమసేన ఏకాదశి, పాండవ ఏకాదశి అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ ఏడాది నిర్జల ఏకాదశిని జూన్ 25, గురువారం దేశవ్యాప్తంగా విష్ణుభక్తులు భక్తిశ్రద్ధలతో ఆచరిస్తున్నారు.

నిర్జల ఏకాదశి అంటే ఏమిటి?

'నిర్జల' అంటే నీరు లేకుండా అని అర్థం. ఈ వ్రతంలో భక్తులు అన్నం మాత్రమే కాదు, సాధ్యమైనంత వరకు నీటిని కూడా తీసుకోకుండా రోజంతా ఉపవాసం ఉంటారు. భగవంతునిపై సంపూర్ణ విశ్వాసం, ఇంద్రియనిగ్రహం, మనస్సు పవిత్రతకు ఈ వ్రతం ప్రతీకగా భావిస్తారు. ఆరోగ్య కారణాల వల్ల పూర్తిగా నిర్జల ఉపవాసం చేయలేని వారు తమ శక్తికి అనుగుణంగా నియమాలను పాటిస్తూ శ్రీమహావిష్ణువును భక్తితో ఆరాధిస్తే కూడా పుణ్యఫలం లభిస్తుందని పండితులు చెబుతున్నారు.

విష్ణుభక్తులకు ఎందుకంత ప్రత్యేకం?

పురాణాల ప్రకారం పాండవుల్లో భీముడు ఆహారం లేకుండా ఉండలేకపోయేవాడు. సంవత్సరంలో వచ్చే అన్ని ఏకాదశులను ఆచరించడం తనకు సాధ్యం కాదని మహర్షి వ్యాసుడిని అడగగా, ఏడాదికి ఒక్కసారి వచ్చే నిర్జల ఏకాదశిని కఠినంగా పాటిస్తే అన్ని ఏకాదశుల ఫలం లభిస్తుందని సూచించారు. అప్పటి నుంచి ఈ వ్రతానికి భీమసేన ఏకాదశి అనే పేరు వచ్చింది. శ్రీమహావిష్ణువు అనుగ్రహం పొందేందుకు ఈ వ్రతాన్ని అత్యంత శ్రద్ధతో ఆచరిస్తారు.

ఈ రోజు భక్తులు ఏమి చేయాలి?

ఉదయం బ్రహ్మముహూర్తంలో లేచి పవిత్ర స్నానం చేయాలి. శుభ్రమైన లేదా పసుపు రంగు వస్త్రాలు ధరించి పూజా స్థలాన్ని శుభ్రపరచాలి. అనంతరం శ్రీమహావిష్ణువు విగ్రహానికి లేదా చిత్రపటానికి గంగాజలం, పంచామృతంతో అభిషేకం చేసి పసుపు పూలు, తులసి దళాలు సమర్పించాలి. నెయ్యి దీపం వెలిగించి "ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ" మంత్రాన్ని జపించడం విశేష ఫలితాన్ని ఇస్తుందని విశ్వాసం. విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం, గీతా పఠనం, భజనలు, హరి నామస్మరణతో రోజంతా గడపడం శ్రేయస్కరం.

ఈ రోజు ఏమి చేస్తే పుణ్యం వస్తుంది?

నిర్జల ఏకాదశి రోజున దానం చేయడం అత్యంత శుభప్రదంగా భావిస్తారు. దాహంతో ఉన్నవారికి నీరు అందించడం, అన్నదానం చేయడం, గొడుగులు, వస్త్రాలు, పండ్లు, మట్టి కుండలు, నీటి పాత్రలు, పాదరక్షలు వంటి వస్తువులను అవసరమైన వారికి దానం చేయడం ద్వారా విశేష పుణ్యం లభిస్తుందని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. పేదలకు సహాయం చేయడం, గోవులకు ఆహారం వేయడం, పక్షులకు నీరు ఉంచడం వంటి సేవా కార్యక్రమాలు కూడా మంచి ఫలితాన్ని ఇస్తాయని విశ్వాసం.

నిర్జల ఏకాదశికి ఎందుకు అంత ప్రాధాన్యం?

ఈ వ్రతం కేవలం ఆహారం మానేయడం మాత్రమే కాదు. మనసును నియంత్రించడం, చెడు ఆలోచనలను దూరం చేయడం, భగవంతునిపై సంపూర్ణ విశ్వాసాన్ని పెంపొందించుకోవడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. ఈ వ్రతాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో ఆచరిస్తే పాపాలు తొలగి, ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం, సుఖశాంతులు కలుగుతాయని, చివరకు మోక్షప్రాప్తి లభిస్తుందని పురాణాలు వివరిస్తున్నాయి.

పాటించాల్సిన ముఖ్య నియమాలు

• కోపం, అసత్యం, పరుష వాక్యాలను పూర్తిగా దూరంగా ఉంచాలి.
• తులసి దళాలను ఏకాదశి రోజున కోయకుండా ముందురోజే సిద్ధం చేసుకోవాలి.
• రోజంతా భగవన్నామ స్మరణ, విష్ణు కథల శ్రవణం, భజనలు చేయాలి.
• మాంసాహారం, మద్యపానం, ఉల్లిపాయ, వెల్లుల్లి వంటి తామసిక ఆహారాలకు దూరంగా ఉండాలి.
• అనవసర వాగ్వాదాలు, చెడు ఆలోచనలకు దూరంగా ఉండి ప్రశాంతంగా గడపాలి.
• ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు తమ శక్తికి అనుగుణంగా ఉపవాసాన్ని ఆచరించడం మంచిది.

2026 నిర్జల ఏకాదశి ముఖ్య సమయాలు

• ఏకాదశి తిథి ప్రారంభం: జూన్ 24 సాయంత్రం 6:12 గంటలకు
• ఏకాదశి తిథి ముగింపు: జూన్ 25 రాత్రి 8:09 గంటలకు
• ఉపవాసం: జూన్ 25, గురువారం
• పారణ (ఉపవాస విరమణ): జూన్ 26 ఉదయం 5:25 గంటల నుంచి 8:13 గంటల మధ్య

భక్తులకు ఎందుకు మంచిది?

ఆధ్యాత్మిక దృష్టితో పాటు శారీరక, మానసిక నియంత్రణను పెంపొందించే వ్రతంగా నిర్జల ఏకాదశిని భావిస్తారు. ఉపవాసం ద్వారా ఆత్మనిగ్రహం పెరుగుతుందని, మనసు ప్రశాంతంగా మారుతుందని, భగవంతునిపై భక్తి మరింత బలపడుతుందని ఆధ్యాత్మిక గురువులు చెబుతున్నారు. భక్తి, దానం, సేవాభావం, సత్యనిష్ఠ, ఆత్మ నియంత్రణ వంటి విలువలను జీవితంలో అలవర్చుకునేందుకు ఈ పవిత్రమైన ఏకాదశి ఒక గొప్ప అవకాశంగా నిలుస్తుంది.

అందుకే ప్రతి ఏడాది లక్షలాది మంది విష్ణుభక్తులు నిర్జల ఏకాదశిని అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో ఆచరిస్తూ శ్రీమహావిష్ణువు కృపాకటాక్షాలను కోరుకుంటారు. విశ్వాసంతో చేసిన ఉపవాసం, భక్తితో చేసిన పూజ, మనస్ఫూర్తిగా చేసిన దానం కలిసి ఈ పవిత్ర దినాన్ని మరింత మహిమాన్వితంగా మారుస్తాయి.