ఎన్నికల్లో గెలిపించిన వారే ఇప్పుడు ప్రభుత్వాలను నడిపిస్తున్నారా? సునీల్ కనుగోలు నియామకంతో హాట్ డిబేట్

సీఎం డీకే శివకుమార్‌కు ప్రధాన సలహాదారుగా సునీల్ కనుగోలు

కర్ణాటక రాజకీయాల్లో మరో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ప్రముఖ రాజకీయ వ్యూహకర్త సునీల్ కనుగోలును ముఖ్యమంత్రి డీకే శివకుమార్ ప్రధాన సలహాదారుగా నియమిస్తూ కర్ణాటక ప్రభుత్వం అధికారిక ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ఆయనకు కేబినెట్ హోదా కూడా కల్పించారు. గతంలో సిద్ధరామయ్య ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో కూడా సునీల్ కనుగోలు కీలక సలహాదారుగా పనిచేశారు. తాజాగా డీకే శివకుమార్ ప్రభుత్వం కూడా ఆయన సేవలను కొనసాగించాలని నిర్ణయించడం రాజకీయంగా ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.

ఎన్నికల వ్యూహకర్త నుంచి ప్రభుత్వ సలహాదారుగా

గత పదేళ్లలో భారత రాజకీయాల్లో ఎన్నికల వ్యూహకర్తల పాత్ర విపరీతంగా పెరిగింది. ఒకప్పుడు రాజకీయ పార్టీలు తమ సొంత నాయకత్వం, కార్యకర్తలు, స్థానిక నెట్‌వర్క్‌లపై ఆధారపడేవి. కానీ ప్రస్తుతం డేటా విశ్లేషణ, సోషల్ మీడియా ప్రచారం, ఓటర్ల అభిప్రాయాల అధ్యయనం, మైక్రో మేనేజ్‌మెంట్ వంటి అంశాలు ఎన్నికల విజయాన్ని నిర్ణయిస్తున్నాయి.

ఈ నేపథ్యంలో ప్రశాంత్ కిశోర్, సునీల్ కనుగోలు వంటి వ్యూహకర్తలు జాతీయ స్థాయిలో ప్రత్యేక గుర్తింపు సంపాదించారు. ముఖ్యంగా కాంగ్రెస్ పార్టీకి కర్ణాటక, తెలంగాణ వంటి రాష్ట్రాల్లో ఎన్నికల వ్యూహాలను రూపొందించడంలో సునీల్ కనుగోలు కీలక పాత్ర పోషించినట్లు రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

కర్ణాటకలో నాయకత్వ మార్పు తర్వాత కీలక నిర్ణయం

ఇటీవల కర్ణాటకలో నాయకత్వ మార్పు జరిగి డీకే శివకుమార్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. సిద్ధరామయ్య నుంచి అధికార బదిలీ అనంతరం కొత్త ప్రభుత్వ బృందాన్ని బలోపేతం చేసే క్రమంలో సునీల్ కనుగోలు నియామకం చోటుచేసుకుంది. కాంగ్రెస్ అధిష్ఠానం రాష్ట్రంలో పరిపాలన, రాజకీయ నిర్వహణ రెండింటినీ సమన్వయం చేసే దిశగా ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు భావిస్తున్నారు.

ప్రశాంత్ కిశోర్ నుంచి మొదలైన కొత్త ట్రెండ్

భారత రాజకీయాల్లో ఎన్నికల వ్యూహకర్తల ప్రభావం గురించి మాట్లాడితే ప్రశాంత్ కిశోర్ పేరు ముందుగా వినిపిస్తుంది. 2014లో నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలోని బీజేపీ విజయానికి వ్యూహాత్మక సహకారం అందించిన తర్వాత ఆయన అనేక ప్రాంతీయ పార్టీలకు కూడా సేవలు అందించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 2019 ఎన్నికల సందర్భంగా వైసీపీకి, పశ్చిమ బెంగాల్‌లో తృణమూల్ కాంగ్రెస్‌కు, తమిళనాడులో డీఎంకేకు ఆయన వ్యూహాలు అందించారు.

అయితే ఎన్నికలు పూర్తయిన తర్వాత కూడా ఈ వ్యూహకర్తలు ప్రభుత్వ నిర్ణయాలపై ప్రభావం చూపుతున్నారనే విమర్శలు తరచూ వినిపిస్తుంటాయి. అధికారికంగా నిరూపితమైన సందర్భాలు తక్కువే అయినప్పటికీ, ఎన్నికల సమయంలో పనిచేసిన బృందాలు పాలనలో కూడా కీలక సూచనలు చేస్తున్నాయనే అభిప్రాయం రాజకీయ వర్గాల్లో బలంగా ఉంది.

ప్రజలకు లాభాలేమిటి?

రాజకీయ వ్యూహకర్తలను ప్రభుత్వ సలహాదారులుగా నియమించడంలో కొన్ని ప్రయోజనాలు కూడా ఉన్నాయి. వీరు ప్రజల సమస్యలను డేటా ఆధారంగా అధ్యయనం చేస్తారు. ఏ ప్రాంతంలో ఏ సమస్య ఎక్కువగా ఉందో, ప్రజల అంచనాలు ఏమిటో, ప్రభుత్వంపై ఉన్న అభిప్రాయాలు ఎలా ఉన్నాయో విశ్లేషించగలరు.

దీంతో ప్రభుత్వాలు వేగంగా నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రజల అవసరాలకు అనుగుణంగా సంక్షేమ పథకాలు రూపొందించడంలో, ప్రభుత్వ కమ్యూనికేషన్‌ను మెరుగుపరచడంలో వీరి సలహాలు ఉపయోగపడవచ్చు. ఆధునిక పరిపాలనలో డేటా ఆధారిత నిర్ణయాలు తీసుకోవడం మరింత సులభమవుతుంది.

నష్టాలు, ఆందోళనలు కూడా ఉన్నాయి

అయితే దీనికి మరో కోణం కూడా ఉంది. ఎన్నికల్లో ఒక పార్టీ విజయానికి పనిచేసిన వ్యక్తులు ప్రభుత్వ వ్యవహారాల్లో కీలక స్థానాల్లోకి రావడం వల్ల పరిపాలనలో తటస్థత దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉందని విమర్శకులు అంటున్నారు.

ప్రభుత్వం ప్రజలందరికీ జవాబుదారీగా ఉండాలి. కానీ ఎన్నికల్లో ఒక పార్టీ కోసం పనిచేసిన వ్యూహకర్తలు పాలనలో ప్రభావం చూపితే ప్రభుత్వ నిర్ణయాలు రాజకీయ కోణంలో తీసుకునే అవకాశముందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. అంతేకాకుండా ఎన్నికల సమయంలో సేకరించిన డేటా, ప్రజల వ్యక్తిగత సమాచారం వంటి అంశాల వినియోగంపై కూడా ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.

ప్రజాస్వామ్యానికి మేలా? ముప్పా?

సునీల్ కనుగోలు నియామకం నేపథ్యంలో ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా ఒక ముఖ్యమైన చర్చ మొదలైంది. రాజకీయ వ్యూహకర్తలు కేవలం ఎన్నికల వరకే పరిమితం కావాలా? లేక ప్రభుత్వ వ్యవహారాల్లో కూడా భాగస్వాములు కావాలా? అనే ప్రశ్న ముందుకొస్తోంది.

నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, సలహాదారుల పాత్ర, అధికారాలు, బాధ్యతలు స్పష్టంగా నిర్వచించి పారదర్శకతతో వ్యవహరిస్తే ప్రజలకు ప్రయోజనం చేకూరే అవకాశం ఉంది. అయితే ఎన్నికల రాజకీయాలు, ప్రభుత్వ పరిపాలన మధ్య గీత చెరిగిపోతే ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థపై అనవసర అనుమానాలు పెరిగే ప్రమాదం కూడా ఉంది.

ప్రస్తుతం కర్ణాటకలో సునీల్ కనుగోలు నియామకం ఒక వ్యక్తి నియామకంగా మాత్రమే కాకుండా, భారత రాజకీయాల్లో పెరుగుతున్న "పొలిటికల్ కన్సల్టెన్సీ ప్రభావం"కు ప్రతీకగా మారింది. రాబోయే రోజుల్లో ఇతర రాష్ట్రాలు కూడా ఇదే నమూనాను అనుసరిస్తాయా లేదా అనేది ఆసక్తికరంగా మారింది.