12 ఏళ్లైనా... అమరావతి రోడ్డు ఎందుకు పూర్తి కాలేదు?

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధానిగా అమరావతిని ప్రకటించి పన్నెండేళ్లు గడిచిపోయాయి. ఈ కాలంలో రాజకీయాలు మారాయి, ప్రభుత్వాలు మారాయి, విధానాలు మారాయి. కానీ రాజధానికి ప్రాణాధారంగా భావించే సీడ్ యాక్సిస్ రోడ్డు ఇప్పటికీ పూర్తికాలేదు. ఒక రాజధాని నగర అభివృద్ధిలో రహదారులు కేవలం రాకపోకల సౌకర్యం మాత్రమే కాదు. అవే పెట్టుబడులకు, ప్రభుత్వ కార్యకలాపాలకు, నగర విస్తరణకు మూలాధారం. అలాంటి కీలక రహదారి నిర్మాణం ఇంతకాలం ఆలస్యం కావడం సహజంగానే అమరావతి అభివృద్ధిపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపింది.

ప్రభుత్వం సంప్రదింపుల మార్గానికే ప్రాధాన్యం

రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి సంస్థ (సీఆర్డీఏ) వివరాల ప్రకారం, భూసేకరణ అనేది తొలి ఎంపిక కాదు. భూములు ఇవ్వని రైతులను భూ సమీకరణ (ల్యాండ్ పూలింగ్)లోకి తీసుకురావడానికి పలుమార్లు చర్చలు నిర్వహించారు. ప్రస్తుత ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత దాదాపు రెండేళ్లపాటు అధికారులు రైతులతో పలు దఫాలుగా సమావేశమయ్యారు. భూసేకరణ నోటిఫికేషన్ జారీ చేసిన తర్వాత కూడా చివరి దశ వరకు భూ సమీకరణకు అవకాశం ఉందని వివరించారు. ఈ ప్రయత్నాల ఫలితంగా కొంతమంది రైతులు తమ నిర్ణయాన్ని మార్చుకుని భూ సమీకరణకు అంగీకరించారు.

98 శాతం మంది సహకారం... మిగిలిన 2 శాతం సమస్య

అమరావతి భూ సమీకరణ దేశంలోనే అతిపెద్ద స్వచ్ఛంద భూ సమీకరణ కార్యక్రమాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. దాదాపు 98 శాతం మంది రైతులు స్వచ్ఛందంగా తమ భూములను ప్రభుత్వానికి ఇచ్చారు. రాజధాని నిర్మాణంలో భాగస్వాములయ్యారు.

అయితే మిగిలిన 2 శాతం మంది రైతులు భూములు ఇవ్వకపోవడంతో కొన్ని కీలక మౌలిక వసతుల పనులు నిలిచిపోయాయి. ఇందులో సీడ్ యాక్సిస్ రోడ్డు ప్రధాన ఉదాహరణగా మారింది. ఒకవైపు వ్యక్తిగత ఆస్తి హక్కులను కాపాడాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వంపై ఉంది. మరోవైపు లక్షలాది మంది ప్రజలకు ఉపయోగపడే ప్రాజెక్టులు నిరవధికంగా ఆలస్యం కాకూడదన్న బాధ్యత కూడా అదే ప్రభుత్వంపైనే ఉంటుంది. ఈ రెండు అంశాల మధ్య సమతుల్యత సాధించడమే అసలు సవాలు.

రాజకీయాలు అభివృద్ధికి అడ్డంకి కాకూడదు

ప్రజాస్వామ్యంలో రాజకీయ విభేదాలు సహజం. ప్రభుత్వ నిర్ణయాలను ప్రతిపక్షాలు ప్రశ్నించడం కూడా ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియలో భాగమే. అయితే అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులు రాజకీయ పోరాటాలకు బలికాకూడదు. రైతుల ఆందోళనలు నిజమైనవైతే వాటిని ప్రభుత్వం పరిష్కరించాలి. అదే సమయంలో అభివృద్ధిని అడ్డుకోవాలనే ఉద్దేశంతో రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం రైతులను ప్రోత్సహించడం కూడా సమాజానికి మేలు చేయదు.

ఈ అంశంపై వివిధ రాజకీయ పార్టీలు భిన్న వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. అయితే ఏ వాదన నిజమైనదో కాలమే నిర్ణయిస్తుంది. కానీ ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ప్రతి ఏడాది ఆలస్యం వల్ల ప్రాజెక్టు వ్యయం పెరుగుతోంది. పెట్టుబడులు వాయిదా పడుతున్నాయి. రాజధాని నిర్మాణంపై అనిశ్చితి కొనసాగుతోంది.

భూ సమీకరణ ఎందుకు మెరుగైన ఎంపికగా భావిస్తున్నారు?

భూ సమీకరణ విధానం వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశం రైతులను అభివృద్ధిలో భాగస్వాములను చేయడం. ఒకేసారి నగదు పరిహారం ఇవ్వడం కాకుండా అభివృద్ధి చేసిన నివాస, వాణిజ్య స్థలాలను తిరిగి ఇవ్వడం ద్వారా భవిష్యత్తులో భూమి విలువ పెరిగితే రైతులకూ ప్రయోజనం చేకూరుతుంది.

మరోవైపు భూసేకరణలో రైతులు ఒకేసారి నగదు పరిహారం పొందుతారు. తక్షణ అవసరాలకు అది ఉపయోగపడొచ్చు. కానీ భవిష్యత్తులో భూమి విలువ పెరిగితే ఆ ప్రయోజనం వారికి దక్కదు. అందుకే భూ సమీకరణను అనేక మంది దీర్ఘకాలికంగా మెరుగైన విధానంగా భావిస్తున్నారు. అయితే అది కూడా అభివృద్ధి పనులు సమయానికి పూర్తైతేనే పూర్తి ప్రయోజనం అందిస్తుంది.

చివరకు భూసేకరణ తప్పనిసరి అయిందా?

సుమారు రెండేళ్లపాటు సంప్రదింపులు కొనసాగించిన తర్వాత కూడా కొంతమంది రైతులు అంగీకరించకపోవడంతో ప్రభుత్వం చివరకు భూసేకరణ మార్గాన్ని ఎంచుకుంది. ఈ నిర్ణయం ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారింది. కొందరు దీనిని తప్పనిసరి పరిపాలనా చర్యగా చూస్తుండగా, మరికొందరు దీనిపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నారు.

ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రతి నిర్ణయం చర్చకు వస్తుంది. అయితే చర్చలు నిరంతరంగా సాగుతూనే ఉండి అభివృద్ధి శాశ్వతంగా నిలిచిపోవడం కూడా సమంజసం కాదు. అన్ని చట్టపరమైన ప్రక్రియలు పూర్తి చేసి, సంప్రదింపులకు తగిన అవకాశం కల్పించిన తర్వాత ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితులు కూడా వస్తాయి.

ముందుకు సాగాల్సిన సమయం

అమరావతి కేవలం ఒక నగరం కాదు. అది ఆంధ్రప్రదేశ్ భవిష్యత్తు అభివృద్ధి ఆకాంక్షలకు ప్రతీక. రాజధాని నిర్మాణం ఎంత ఆలస్యమైతే రాష్ట్రానికి అంత నష్టం. అభివృద్ధి అనేది ప్రభుత్వం ఒక్కటే సాధించలేని ప్రక్రియ. రైతులు, ప్రజలు, రాజకీయ పార్టీలు, పెట్టుబడిదారులు అందరూ కలిసి ముందుకు సాగాల్సిన అవసరం ఉంది.

ప్రభుత్వం రైతుల హక్కులను గౌరవించాలి. రైతులు కూడా సామూహిక ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకోవాలి. రాజకీయ పార్టీలు అభివృద్ధి అంశాలను రాజకీయ లాభనష్టాల కోణంలో కాకుండా ప్రజా ప్రయోజనాల దృష్టితో చూడాలి. రాజధాని నిర్మాణం ఎవరి గెలుపు కోసం కాదు... రాష్ట్ర భవిష్యత్తు కోసం. అదే స్ఫూర్తితో అమరావతి ముందుకు సాగితేనే అభివృద్ధి లక్ష్యం సాకారమవుతుంది.